×

Hegemer Binnenlandse Strijdkrachten hielpen Heeg bevrijden

Heeg - 1945 - N.B.S. - Afdeling Heeg.jpg

Hegemer Binnenlandse Strijdkrachten hielpen Heeg bevrijden

Algemeen | | 930 keer gelezen

Op zondag 15 april 1945 werd Heeg bevrijd van de Duitse bezetter. Exact 75 jaar geleden. De bevrijding hing toen al enkele maanden in de lucht, echter stokte de opmars van de Geallieerden eind 1944 bij Arnhem. De hongerwinter volgde in een nog immer door de Duitsers bezet westen en noorden van Nederland. Maar het verzet bundelde zich en er volgde opnieuw een aanval van de Geallieerden. 

Een groot deel van de bevolking uit het zuiden moest na september 1944 worden geëvacueerd, waarvan ook een deel in Heeg werd ondergebracht. In Heeg werd voor de vluchtelingen een inzameling voor kleding gehouden, wat heel wat opleverde.

In 1944 werd de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten (NBS) opgericht, een bundeling van verschillende verzetsgroepen in Nederland, die tot dan toe niet veel samenwerkten.
In Heeg bevond zich ook een afdeling van de NBS, in de volksmond BS genoemd.

De leden waren:
-       Gurbe van Brug (1913) timmerman
-       Marten van Dijk (1914) conciërge en koster
-       Wietse Heinsma (1905) fabriekstimmerman
-       Gerrit Huiskens (?) machinist – ondergedoken bij Gurbe van Brug
-       Bearend de Jong (1904) Hellingbaas
-       Jelle de Jong (1917) Kassier Boerenleenbank
-       Cornelis Lemstra (1905) fabiekscontroleur
-       Gerrit Miedema (1917) Winkelman
-       Rienk Sybrandy (1917) Boer
-       Eeuwke Terpstra (1909) botermaker
-       Rinse Piso (1916) Elektriciteitsman
-       Sye Walinga (1912) wagenmaker

De BS speelde een belangrijke rol bij de bevrijding. In maart 1945 werden er wapens gedropt boven de Gouden Boaium bij Heeg, om zo het verzet te bewapenen. Echter hadden ze geen ervaring met de wapens, maar een ondergedoken wapensinstructeur, H.J. de Koning, gaf hen instructies.

Sabotage

Het eerste doel van de strijdkrachten was sabotage. Het bevel daartoe werd gegeven op 10 april 1945. Opdracht: zoveel mogelijk verbindingen verbreken zodat de Duitsers zich moeilijk konden verplaatsen en ook de mogelijkheid tot vluchten ontnomen werd. Een van de acties was het tot ontsporing brengen van een trein in Oudega (SWF). Op 13 april passeerden de Canadezen de Friese grens. De bevrijding was nu nabij. Hoewel de NBS Friesland al voor een groot deel zelf had bevrijd, was op verschillende plaatsen de hulp van de Geallieerden nog noodzakelijk.  

Op zondag 15 april waren de Canadese tanks al In Sneek aangekomen, maar een stel Duitse militairen was onderweg van Lemmer naar Sneek. Die moesten worden tegengehouden en daarvoor werd de NBS van Heeg ingeschakeld. Rinse Piso haalde zijn verborgen gehouden motorfiets tevoorschijn en samen met commandant Rienk Sybrandy ging hij naar de Wellebrug om de Duitsers tegen te houden. Het gevecht duurde nog de hele maandag.

Zondag 15 april gaf de NBS de Hegemers de opdracht zich nog aan de avondklok te houden, die van 20.00 uur tot 06.00 uur gold. Maar toen maandagochtend de klokken werden geluid, gaf het Heeg een niet te beschrijven gevoel van vrijheid.

Heeg - 1945 - N.B.S. - Afdeling Heeg.jpg

Op de foto:
Bovenste rij (vlnr): Cornelis Lemstra, Gerrit Huiskens, Eeuwke Terpstra, Rinse Piso, Sije Walinga en Bearend de Jong
Onderste rij (vlnr): Marten van Dijk, Wytse Heinsma, Rienk Sybrandy, Jelle de Jong, Gurbe van Brug 
- Gerrit Miedema staat niet op deze foto afgebeeld

Bronnen:
Stichting Heech fan Alds
Gerritsma, G., Vleer, J., De Jong, K., Van der Pol, L., Zijlstra, T. (1987). Heech en de Hegemers: Kommisje fotoboek Heech


Terug